Oaza Fajum

10 maj 2016.

126
com_content.article
(1 raz zagłosowano, średnia ocena 5.00 na 5)
Oaza Fajum5.00 out of 50 based on 1 voters.


Fajum (Al-Fajjum) to oaza na Pustyni Libijskiej w północnym Egipcie, na południe od Kairu. Zawdzięcza ona swe istnienie jezioru Karun, które powstało 70 tys. lat temu na skutek przedostania się wody z Nilu do zagłębia tektonicznego. Grecy i Rzymianie nazywali to jezioro Moeris. Od 2000 lat jezioro się kurczy – dziś jest ono dwa razy mniejsze niż w czasach starożytnych.

Egipt | Oaza Fajum
Egipt | Oaza Fajum (by karmel80 )

Charakterystyka miejsca

Fajum jest dziś muhafazą (prowincją) egipską; jej stolicą jest miasto Fajum, znajdujące się w obrębie oazy. Prowincja ma powierzchnię 1 827 km², a jej ludność liczy 2 512 792 mieszkańców (dane z 2006 r.).

W odległości ok. 65 km na południowy-zachód od miasta Fajum znajduje się Wadi Elrayan. Można tam zobaczyć najwyższe wodospady w Egipcie, spływające z górnego jeziora do dolnego.

Historia oazy

Nazwa „Fajum” pochodzi z języka koptyjskiego i oznacza „jezioro”. Starożytni Egipcjanie nazywali oazę Atef-Pehu (Północna Sykomora).

Szczególnego znaczenia nabrała oaza za panowania XII dynastii. Zagospodarowywanie tego terenu rozpoczął faraon Amenemhat I ok. 1980 r. p.n.e. Faraonowie wykorzystywali jezioro Moeris jako naturalny zbiornik retencyjny, nawadniający okoliczne tereny; był on istotnym rezerwuarem wody zwłaszcza w czasie suszy. Wokół jeziora utworzono obwałowania ziemne i tamy.

Za faraona Senusereta II oczyszczono, pogłębiono i poszerzono naturalny kanał łączący jezioro z Nilem, zwany dziś Bahr Yusuf (Kanał Józefa). Kanał ten doprowadza do jeziora wody z Nilu również dzisiaj.

Między jeziorem Moeris a Nilem Egipcjanie założyli miasto Szedet (gr. Krokodylopolis), poświęcone bogowi Sobkowi. Faraon Amenemhat I polecił zbudować na terenie oazy świątynię tego boga-krokodyla. Wkrótce Szedet stało się głównym ośrodkiem kultu Sobka.

Późniejszy okres świetności Szedet zawdzięcza Ptolemeuszowi II, który w III w. p.n.e. przemianował je na Arsinoe (ku czci swej żony). Miasto nie utraciło wagi również za panowania rzymskiego; było jednym ze spichlerzy Imperium.

Fajum znane jest jako jedno z najstarszych centrów chrześcijaństwa w Egipcie. Kultura chrześcijańskich Koptów rozwijała się tam bujnie aż do podboju arabskiego (642 r.).

Egipt | Oaza Fajum jest ważnym rejonem rolniczym i hodowlanym Egiptu
Egipt | Oaza Fajum jest ważnym rejonem rolniczym i hodowlanym Egiptu (by karmel80 )

Zabytki i atrakcje

Do najcenniejszych zabytków oazy Fajum należą piramidy faraonów XII dynastii (panujących XX-XVIII w. p.n.e.). Znajdują się one w miejscowościach Hawara i Al-Lahun. Z tego samego okresu pochodzą świątynie w miasteczku Maadi.

W północej części miasta Fajum znajdują się ruiny starożytnego Szedet z pozostałościami świątyni Sobka.

Na terenie oazy zobaczymy ponadto meczety z czasów mameluckich i osmańskich.

W granicach gubernatorstwa Fajum położone jest słynne stanowisko paleontologiczne, zwane Doliną Wielorybów (Wadi Al-Hitan).

Portrety fajumskie

Do najsłynniejszych odkryć dokonanych na terenie oazy należą zbiory malowanych na drewnie tzw. portretów mumiowych z epoki rzymskiej. Na terenie Fajum odnaleziono ich ok. 700. Odkrycia dokonał w 1888 angielski archeolog W.M. Flinders Petrie.

Portrety mumiowe rozpowszechniły się w Egipcie za panowania rzymskiego. Choć Egipcjanie kultywowali zwyczaj balsamowania zwłok aż do V w. n.e., w czasach rzymskich zamiast gipsowych masek pośmiertnych zaczęto stosować niewielkie portrety namalowane na desce. Zwyczaj ten był powszechny głównie wśród osób pochodzenia greckiego i rzymskiego.

Egipt | Jeden z portretów znalezionych na cmentarzysku w oazie Fajum
Egipt | Jeden z portretów znalezionych na cmentarzysku w oazie Fajum (by painterwoman )

Czas powstawania portretów fajumskich to I-IV w. n.e. Portrety najstarsze, z I i II w., są najbardziej realistyczne; późniejsze wizerunki pozbawione są indywidualnych cech modeli.

Część odnalezionych portretów zobaczyć można w kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie.

Dodaj komentarz ...