Koptowie

08 styczeń 2016.

169
com_content.article
(4 razy zagłosowano, średnia ocena 4.25 na 5)
Koptowie4.25 out of 50 based on 4 voters.


Koptowie stanowią jedną z najstarszych wspólnot chrześcijańskich na Bliskim Wschodzie. Są też najliczniejszą grupą wyznawców chrześcijaństwa w tym regionie. Stanowią ok. 10-15% ludności Egiptu. Uważają się za spadkobierców starożytnych Egipcjan.

Egipt | Kościół św. Marka w Heliopolis
Egipt | Kościół św. Marka w Heliopolis (by Bakar_88 )

Kim są Koptowie?

Mianem Koptów określa się wyznawców Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego oraz Kościoła Katolickiego obrządku koptyjskiego. Koptowie zamieszkują głównie Egipt, gdzie ich liczbę określa się na 5-15 milionów (statystyki się różnią). Rdzenna społeczność koptyjska żyje też w Sudanie. Istnieje ponadto liczna diaspora, głównie w USA, Kanadzie i Europie Zachodniej.

Koptowie są potomkami starożytnych Egipcjan, a ich język to najpóźniejsza forma języka egipskiego. Był on w użyciu jeszcze w XVII w. Współcześni Koptowie mówią w egipskim dialekcie języka arabskiego, a język koptyjski pozostał już wyłącznie językiem liturgii. Język ten zapisywano alfabetem greckim, do którego wprowadzono kilka znaków zapożyczonych z pisma egipskiego.

Historia Koptów

Według tradycji chrześcijaństwo pojawiło się w Egipcie około roku 42 n.e., kiedy do Aleksandrii przybył św. Marek. Bez wątpienia Koptowie należą do najstarszych społeczności chrześcijańskich, o czym świadczy chociażby znaleziony w Górnym Egipcie fragment Ewangelii wg św. Jana pochodzący z II w., zapisany w języku koptyjskim.

Rozłam w kościele koptyjskim nastąpił w 451 r., kiedy większość egipskich chrześcijan opowiedziała się przeciwko uchwałom soboru chalcedońskiego.

W czasach Bizancjum kościół koptyjski uznany został za odłam heretycki, a jego wyznawców prześladowano. Co prawda cesarz Justynian starał się pogodzić różne odłamy Kościoła, lecz jego próby spełzły na niczym.

Egipt | Witraż w tzw. Wiszącym Kościele – krzyż koptyjski o charakterystycznie zakończonych ramionach
Egipt | Witraż w tzw. Wiszącym Kościele – krzyż koptyjski o charakterystycznie zakończonych ramionach (by ianloic )

W 641 r. Egipt został zdobyty przez Arabów. Choć wielu chrześcijan przeszło na islam, czyniło to z własnej woli (często z chęci uniknięcia wyższych podatków), a kalifat był państwem tolerancyjnym.

Przejawy dyskryminacji rozpoczęły się w X w. wraz z wstąpieniem na tron dynastii Fatymidów.

W 1517 r. Egipt podbili Turcy. W Imperium Osmańskim chrześcijanie, jako odrębna wiara monoteistyczna, mieli zapewnione prawa, w tym samorządność.

W 1855 r. zniesiono podatek nakładany na niemuzułmanów oraz wprowadzono równość praw.

W XVIII w. niektórzy Koptowie zawarli unię z Kościołem katolickim. W 1895 r. oficjalnie powstał katolicki Kościół koptyjski.

Egipt | Kościół NMP w Kairze, zwany też Wiszącym Kościołem
Egipt | Kościół NMP w Kairze, zwany też Wiszącym Kościołem (by argenberg )

Liturgia i zwyczaje

Ze względu na wielowiekową izolację Koptów ich obrzędy wykazują wiele różnic w stosunku do obrzędów katolików czy prawosławnych. Niektóre elementy przypominają wręcz zwyczaje muzułmańskie bądź żydowskie.

Koptowie odprawiają mszę dwa razy w tygodniu – w niedzielę i w piątek. Do kościoła wchodzi się boso, podobnie jak do meczetu, a w czasie liturgii kobiety zakładają na głowy chusty. Po każdej mszy kapłan skrapia wiernych święconą wodą.

Językiem liturgii jest język koptyjski, natomiast czytania i kazania wygłaszane są po arabsku.

Koptowie praktykują obrzezanie chłopców. Święcą szabat, a w nakazach dotyczących żywienia mają zachowane elementy koszerności. Szczególnie istotne są dla nich praktyki związane z postem. Aż 210 dni w roku to dni, w których nie wolno spożywać produktów zwierzęcych, a ponadto posiłki mogą być spożywane w czasie między zachodem słońca a świtem.

Egipt | Koptyjski cmentarz w Kairze
Egipt | Koptyjski cmentarz w Kairze (by bracketing_life )

Sytuacja Koptów we współczesnym Egipcie

W XX wieku sytuacja Koptów w Egipcie pogorszyła się w porównaniu z czasami Imperium Osmańskiego. Nacjonalizacja rozpoczęta w latach 50. uderzyła w stan posiadania Koptów, w których rękach znajdowało się ok. 50% majątków egipskich. Czasy dyskryminacji pod względem stricte religijnym zaczęły się w latach 70.

Jeszcze do niedawna każdy remont kościoła koptyjskiego wymagał pozwolenia prezydenta. Prawo to zostało zniesione w 2005 r., choć społeczność koptyjska wciąż napotyka trudności w związku z budowaniem nowych świątyń.

Koptowie nie raz stawali się ofiarami agresji ze strony fanatycznej części społeczeństwa egipskiego. W 2006 r. fanatyk przeprowadził atak na trzy kościoły w Aleksandrii, zabijając jednego człowieka i raniąc kilkunastu. Choć wolność wyznania jest gwarantowana przez egipską konstytucję, wciąż słyszy się o przypadkach łamania tego prawa.

Dodaj komentarz ...